Gluut of geen gluut?

Heel vaak krijg ik de vraag: “Waar zitten gluten dan eigenlijk allemaal in? In heel veel toch?” Mijn standaard antwoord is dat het in veel producten zit, zoals brood, pasta, pizza en koekjes. Maar dat het bijvoorbeeld ook in heel veel producten niet zit. Je moet gewoon even weten wat je kind wel en juist niet mag eten. Dat is aan het begin veel uitzoekwerk. Misschien dat dit je een beetje helpt… Even wat informatie op een rijtje.

Wat is niet glutenvrij?

  • tarwe en rogge
  • haver, havermout, havervlokken, havermeel (tenzij afkomstig uit een glutenvrije haverketen)
  • spelt, khorasan tarwe, triticale (kruising van tarwe met rogge), durum
  • tarwemeel, griesmeel
  • tarwebloem, tarwemout
  • zemelen, grutten
  • couscous, bulgur, seitan
  • roggemeel, roggebloem
  • gerst (gort), parelgort, gerstemout (bloem)
  • muesli, cruesli
  • deegwaren, vermicelli, macaroni, spaghetti, mie
  • paneermeel

 Hier kunnen gluten in zitten, maar dat hoeft niet

  • Bindmiddel en alles waarin dat gebruikt is zoals bijvoorbeeld kant-en-klare sauzen, soepen, bouillonblokjes, vleeswaren, snoepjes, broodbeleg als kokosbrood, chocopasta.gluut-of-geen-gluut
  • Plantaardige vezels (kunnen afkomstig zijn van tarwe)
  • Plantaardig eiwit (dit kan afkomstig zijn van tarwe)
  • Mout, moutstroop, moutextract: mout ontstaat door gerst- of tarwekorrels, of soms een andere graansoort of zaad, te laten kiemen en drogen. Een deel van d
    e gluten uit de korrels wordt tijdens dit proces afgebroken.
  • Door onvolledige afbraak kunnen mout, mout-aroma of moutextract altijd nog gluten bevatten.

Lees hier dus altijd goed het etiket.

 

Hoe zit dat met gluten in (gemodificeerd) zetmeel?

Sinds 2000 moeten fabrikanten op het etiket vermelden of het gebruikte zetmeel afkomstig is van een glutenbevattend graan, zoals tarwe. Heeft de fabrikant maïs- of rijstzetmeel gebruikt, dan is de aanduiding zetmeel of gemodificeerd zetmeel voldoende. Dit zetmeel bevat van nature geen gluten.

Glutenvrije (dieet)producten bevatten soms tarwezetmeel. Dit tarwezetmeel is bewerkt, de gluten zijn er zoveel mogelijk uitgehaald. Als een product dit type tarwezetmeel bevat en het glutengehalte onder de norm ligt, dan mag het product glutenvrij worden genoemd. Omdat het product niet 100% glutenvrij is, is dit misschien verwarrend. Uit onderzoek blijkt echter dat veel mensen met coeliakie dit zonder problemen kunnen eten. Als je met super gevoelige mensen te maken hebt, kan het zijn dat dit gehalte te veel is, ook al is het wettelijk toegestaan. Dan  bieden alleen producten die van nature glutenvrij zijn uitkomst.

Veel gebruikte glutenvrije bindmiddelen zijn: maïzena, aardappelzetmeel, guarpitmeel (E412), tapioca (cassave), arrowroot (pijlwortel), agar-agar, johannesbroodpitmeel/carobe (E410), gelatine, sago, pectine, xanthaangom (E415).

Maltodextrine, dextrose en glucosestroop

Het zetmeel dat gebruikt wordt voor de verdere bewerking tot maltodextrine, dextrose en glucosestroop kan van tarwe of gerst afkomstig zijn. Als een fabrikant maltodextrine, dextrose, of glucosestroop op basis van tarwe of gerst gebruikt, hoeft hij dit niet op het etiket te vermelden omdat de hoeveelheid gluten in het product ver onder de wettelijke norm van 20 mg gluten per kg product ligt. Zo ook voor afgeleide producten van bovengenoemde stoffen. Het glutengehalte in deze producten is zo laag, dat dit bij de meeste mensen met een glutenvrij dieet geen klachten geeft. Net als bij tarwezetmeel kan het zijn dat sommige mensen ook hier te gevoelig voor zijn. Ook dan bieden producten die uit zichzelf glutenvrij zijn de enige uitkomst.

 verboden-voor-glutenWelke granen/gewassen zijn dan wel glutenvrij?

  • haver
  • quinoa
  • boekweit
  • rijst
  • mais (maizena en polenta ook)
  • gierst
  • amaranth
  • cassave
  • sorghum
  • teff
  • tapioca

 Let wel op, haver, boekweit en quinoa kun je alleen met een officieel glutenvrij logo kopen. Deze zijn het meest vaak besmet met gluten tijdens het productieproces en dus niet altijd veilig als je glutenvrij moet eten.

Wat is er onder andere nog meer glutenvrij?

  • aardappelen
  • alle groenten
  • al het fruit
  • noten en zaden
  • peulvruchten
  • vis
  • vlees (mits ongepaneerd en met marinades moet je altijd het etiket lezen)
  • eieren
  • melk (en de meeste kaas en yoghurt)
  • boter
  • olie

Maar ook hier weer geldt: lees altijd het etiket, vooral bij bewerkte producten.

 Soms is er verwarring over bepaalde producten

  • (Gemodificeerd) zetmeel: Dit mag zolang er geen glutenbevattend graan tussen haakjes achter staat. De producent is verplicht het te melden als het zetmeel van gluten afkomstig is.
  • Johannesbroodpitmeel: heeft niks met brood te maken gelukkig, dus dit is glutenvrij!
  • E-nummers: E-nummers zijn in principe altijd glutenvrij. E1400 tot E1451 zijn zetmeelderivaten en kunnen wel gluten bevatten, maar als dit zo is staat dit er altijd achter!

Nou, weer even genoeg om te lezen… Je ziet er blijft echt nog genoeg over om heerlijk mee te eten. Dus blijf kijken op de site voor heerlijke glutenvrije recepten!